Geld voor Allen – het Economic Security Project

Economic Security Project

Kan een universeel basisinkomen de economische ongelijkheid in de VS rechtzetten? Een groep gaat $10 miljoen uitgeven om daar achter te komen.

Is het universeel basisinkomen (UBI, of onvoorwaardelijk basisinkomen OBi) een wondermiddel voor kwakkelende, kapitalistische economieën of is het een doodlopende weg voor een in verval geraakte, (semi-werkloze) onderklasse. Niemand die het echt weet, omdat het UBI nooit grondig onderzocht is. Een van de tot nu toe meest ambitieuze initiatieven staat op het punt om miljoenen te besteden om erachter te komen.

Terwijl een populistische veenbrand zich uitbreidt over de westerse wereld en autoritaire leiders aan de macht helpt, nemen mensen uit het hele politieke spectrum het UBI onder de loep. In de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw is het gedeeltelijk getest op verschillende plekken onder andere in de VS, Canada en India. Het UBI garandeert allen een minimale vergoeding, een manier om – althans in theorie – armoede te verminderen en ieders gezondheid, scholing en andere aspecten van sociaal welbevinden, te verbeteren.

Het Economic Security Project (ESP; Economisch Veiligheidsproject) – een losse coalitie van techneuten, investeerders en activisten – kondigde op 8 december aan dat het van plan is om in de komende twee jaar $ 10 miljoen te investeren “om te onderzoeken hoe een ‘basisinkomen’ iedereen in de VS economische bescherming kan bieden”. Meer dan 100 mensen, variërend van het hoofd van Y Combinator, een topfonds voor start-ups in Silicon Valley, tot leiders van de Black Lives Matter beweging, hebben de “Statement of Belief” (Geloofsbrief) van de groep ondertekend. Het doel is, zeggen de ondertekenaars in deze verklaring, dat “de economie weer ten goede komt aan alle Amerikanen”.

De timing, slechts een maand na de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten, is geen toeval.

De grootste verandering sinds de verkiezing is de mate van urgentie, zegt Chris Hughes, medeoprichter van Facebook en een van de ondertekenaars. De groep is opgericht om de belangstelling voor het UBI en investeringen in onderzoek, proefprojecten en beleid te bevorderen. “We hebben meer vragen dan antwoorden,” vervolgt hij, “Maar we zijn het eens over het feit dat financiële zekerheid een mensenrecht moet zijn en dat de rol van contant geld daarbij onvoldoende belicht is.

De experimenten, die tot nog toe met het UBI zijn gedaan, waren meestal van korte duur en gebrekkig gefinancierd. Ze leken veelbelovend, maar waren nooit doorslaggevend. Recent onderzoek in arme landen heeft laten zien dat het overmaken van geldbedragen aanzienlijke voordelen oplevert, zoals een grotere verdiencapaciteit, betere scholing en minder hiv-gevallen.

Vrees dat het geld aan alcohol, sigaretten of andere ongezonde zaken uitgegeven zou worden, bleek ongegrond (in sommige gevallen hebben geld transfers zelfs tot een daling van dergelijke aankopen geleid). Voor rijke landen zoals de VS, zijn de gevolgen van een UBI echter nog onduidelijk.

De groepen, die de ESP heeft uitgekozen om te financieren, moeten oplossingen bieden:

  • Het Center for Popular Democracy gaat zich hard maken voor beleidsmaatregelen met UBI als basis, die bestaande sociale zekerheidsprogramma’s, zoals de werkloosheidsverzekering, versterken.
  • Het Roosevelt Institute zal macro-economische modellen van overdrachten van contant geld ontwikkelen. Ook gaat het onderzoek doen naar gedrag en de publieke opinie ten opzichte van het UBI.
  • Het Niskanen Center gaat beleidsonderzoek verrichten naar de verschillende manieren waarop doorlopende contant geldbetalingen in de VS ingevoerd kunnen worden.
  • Het Alaska Groep American Center zal bezuinigingen op de jaarlijkse dividenden, die alle inwoners van Alaska krijgen uit het Permanent Fund van de staat Alaska – een van de belangrijkste bestaande voorbeelden van rechtstreekse betalingen in contant geld aan burgers – aanvechten.
  • Het Chesapeake Climate Action Network zal de haalbaarheid van de prijsstelling van koolstof en dividenden op gemeentelijk niveau om het UBI te financieren, bestuderen.
  • GiveDirectly zal een langlopende studie naar het basisinkomen in Kenia ondersteunen en kijken hoe de geleerde lessen in de Verenigde Staten in de praktijk gebracht kunnen worden.

De ESP-coalitie omvat 100 organisatoren, activisten, wetenschappers en technici, waaronder Harvard Professor in de Rechten, Lawrence Lessig, de voormalige president van de Internationale Vakbond voor Werknemers in de Dienstensector, Andy Stern, de voormalige Amerikaanse Staatssecretaris voor Arbeid, Robert Reich, Rebuild the Dream medeoprichter Natalie Foster, Facebook medeoprichter Chris Hughes, de president van Y Combinator Sam Altman, en voormalig Sierra Club president Adam Werbach. Fondsen werden geworven bij zowel particulieren als stichtingen.

De groep heeft nog geen prominente vertegenwoordiging bij de Republikeinse partij, maar zij heeft al wel onwennige vrienden gemaakt van liberalen, libertariërs en conservatieven. Zo was Stern, met zijn achtergrond in de vakbond, verrast dat hij tijdens een debat eerder dit jaar waarin hij het UBI verdedigde zich in het kamp van een libertariër, Charles Murray van het Cato Institute, bevond.

Door het onverwachte tempo van verbeteringen in de robotica, kunstmatige intelligentie en automatiseringstechnologieën is het niet ondenkbaar dat veel middenklasse banen het slachtoffer zullen worden van deze ontwikkeling – wat grote onrust heeft veroorzaakt over de sociale instabiliteit in de toekomst. De meest recente verkiezing heeft dit pijnlijk blootgelegd voor Silicon Valley’s technorati, en voor een groeiend aantal activistische arbeiders en politici.

“Het gesprek ging er gewoonlijk over dat automatisering en kunstmatige intelligentie de noodzaak om te werken voor miljoenen mensen zou opheffen,” zegt Hughes, “Het is nu duidelijk dat er een economische crisis in Amerika is …. Wat de oorzaak is, is minder relevant dan de realiteit dat de huidige economie niet meer functioneert en dat we moeten nadenken over een nieuw evenwicht, zodat het werkt voor mensen in 2016 in plaats van te wachten op een of andere verre toekomst die er aan zit te komen.”

Het originele artikel geschreven door Michael J. Coren is op 8 december 2016 gepubliceerd op http://qz.com/857557/universal-basic-income-gets-a-real-test/

Vertaling: Florie Barnhoorn, 20-12-2016